สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ประกาศมาตรฐานชุดข้อมูล Open Government Data


28 พฤษภาคม 2558
3862

สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) หรือ EGA จัดสัมมนา “Open Government Data Conference 2015” เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับหน่วยงานภาครัฐ ที่จะต้องเข้ามาเกี่ยวข้องให้รับทราบถึงความหมาย คุณประโยชน์ และความสำคัญของการพัฒนา Open Government Data สำหรับประเทศไทย รวมถึงแนวทางการประเมินผลตัวชี้วัดที่ 5 การพัฒนาประสิทธิภาพระบบสารสนเทศภาครัฐ ประเด็นที่ 7 ระดับความสำเร็จในการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ (Open Data)  ของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ ประจำปีงบประมาณ 2558 โดยมี นายสมโภชน์ กาญจนาภรณ์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เป็นประธานในพิธี เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2558 ณ ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมแกรนด์ เมอร์เคียว บางกอก ฟอร์จูน 

นายสมโภชน์ กาญจนาภรณ์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ประธานเปิดงานสัมมนา Open Government Data Conference 2015 เปิดเผยว่า อย่างที่ทราบกันดีว่ารัฐบาลมีนโยบายขับเคลื่อนเศรษฐกิจบนฐานเทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสาร หรือ เศรษฐกิจดิจิทัล ดังนั้น การส่งเสริมให้ภาคส่วนต่าง ๆ นำข้อมูลซึ่งถือเป็นพื้นฐานการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจดิจิทัลมาสร้างมูลค่า เพิ่มจึงนับเป็นเรื่องสำคัญ ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐมีการจัดทำข้อมูลต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ตั้งแต่ระดับนโยบายจนไปสู่การบริการสาธารณะ โดยข้อมูลส่วนใหญ่จะเปิดเผยและสามารถเข้าถึงได้บนเว็บไซต์ของหน่วยงาน แต่ก็ยังเป็นข้อมูลที่ไม่สามารถนำไปประมวลผลต่อในทางอิเล็กทรอนิกส์ได้โดย สะดวก จึงเกิดกระบวนการทำงานกับหน่วยงานภาครัฐเพื่ออำนวยให้เกิดการเปิดเผยข้อมูล ในรูปแบบ Open data ขึ้น โดยที่สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) หรือ EGA ได้ริเริ่มเป็นเจ้าภาพในการดำเนินการเรื่องดังกล่าว

ดร.ศักดิ์ เสกขุนทด ผู้อำนวยการ สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) หรือ EGA เปิดเผยว่า จากการผลักดันให้หน่วยงานภาครัฐเข้าโครงการ Open Government Data หรือโครงการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐเพื่อให้ประชาชนและองค์กรธุรกิจนำไปใช้ ประโยชน์ได้ ขณะนี้ EGA ได้สร้างข้อกำหนดการเผยแพร่ และได้เร่งประชุมกับหน่วยงานภาครัฐหลักๆ กว่า 150 หน่วยงาน เพื่อสร้างชุดข้อมูลนำร่องมากกว่า 50 ชุดข้อมูลให้เสร็จภายในปีนี้ ผ่าน Data.go.th ให้ประชาชนและกลุ่มองค์กรธุรกิจสามารถดาวน์โหลดไปใช้งานได้

โดย Data.go.th ได้มีการกำหนดระดับการเปิดเผยข้อมูล เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถพิจารณาถึงการนำไปใช้ได้สะดวกมากยิ่งขึ้น เรียงลำดับจาก 1 – 5 ดาว ซึ่งระดับ 5 ดาวนั้นอยู่ในระดับการเปิดเผยข้อมูลแบบสูงสุด โดยมีรายละเอียดแต่ละระดับดังนี้ 1 ดาว คือการเผยแพร่ข้อมูลในทุกรูปแบบบนเว็บไซต์ และอยู่ภายใต้เงื่อนไขและข้อกำหนดของสัญญาอนุญาต Open License, 2 ดาว คือเผยแพร่ข้อมูลในรูปแบบ Structured data ที่เครื่องสามารถอ่านได้ (Machine-readable) เช่น ข้อมูลอยู่ในรูปแบบไฟล์ Excel, 3 ดาว คือเผยแพร่ข้อมูลในรูปแบบ Non-proprietary format เช่น ข้อมูลในรูปแบบ CSV แทนรูปแบบ Excel, 4 ดาว คือการใช้ URI (Uniform Resource Identifier) ในการระบุตัวตนของข้อมูล และชี้ไปยังตำแหน่งของข้อมูลนั้น และ5 ดาว นั้นข้อมูลจะต้องมีการเชื่อมโยงไปสู่แหล่งข้อมูลอื่นๆ ในบริบทที่เกี่ยวข้องกันได้

“การเผยแพร่ชุดข้อมูลบน Data.go.th จะกำหนดรูปแบบข้อมูลที่จะเผยแพร่อย่างน้อยระดับ 3 ดาว หมายถึง ข้อมูลจะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขและข้อกำหนดของสัญญาอนุญาต Open License เครื่องสามารถอ่านได้ (Machine-readable) และไม่มีผู้ใดถือครองกรรมสิทธิ์ (Non-proprietary) นั่นคือรูปแบบของ Comma-Separated Value (CSV) หรือ Open Document Spreadsheet (ODS) เป็นอย่างน้อย” ดร.ศักดิ์กล่าว

ในส่วนของขั้นตอนและกระบวนการเผยแพร่ข้อมูลนั้น จะเริ่มจากการจัดการของหน่วยงานเจ้าของข้อมูล จะต้องมีการแต่งตั้งคณะกรรมการ หรือคณะทำงาน OGD ของหน่วยงานขึ้นมา ต่อจากนั้นต้องคัดเลือกชุดข้อมูลที่ต้องการเผยแพร่ โดยคณะกรรมการ หรือคณะทำงาน OGD ของหน่วยงานจะต้องพิจารณาคัดเลือกข้อมูลของหน่วยงาน ทั้งนี้ควรจะต้องพิจารณาชุดข้อมูลที่มีคุณค่าสูง (High-value datasets) หรือเป็นที่ต้องการของทุกภาคส่วน เพื่อส่งเสริมให้เกิดการนำไปใช้อย่างแพร่หลายและเกิดประโยชน์สูงสุด โดยคณะกรรมการ OGD จะต้องพิจารณาชุดข้อมูลที่ต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ รวมถึงความเป็นส่วนตัว (Privacy) และการรักษาความมั่นคงปลอดภัย (Security) 

เมื่อได้ชุดข้อมูลที่คัดเลือกแล้วต้องต้องมีการจัดเตรียมหรือแปลงชุดข้อมูล ให้อยู่ในรูปแบบที่มาตรฐานกำหนด รวมถึงการจัดทำคำอธิบายชุดข้อมูลนั้นๆ เพื่อให้ผู้ใช้ข้อมูลสามารถเข้าใจเกี่ยวกับบริบทของข้อมูล เช่น วัตถุประสงค์ ขอบเขต วันที่เผยแพร่ ความถี่ในการปรับปรุงและเผยแพร่ แหล่งที่มาของข้อมูล เป็นต้น เสร็จแล้วจึงนำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่ 

หลังจากนั้นหน่วยงานจะต้องกำหนดผู้รับผิดชอบหลัก เพื่อนำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่สู่สาธารณะ ซึ่งสามารถดำเนินการได้ 2 ช่องทาง คือ นำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของหน่วยงาน, นำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่ผ่าน Data.go.th โดยในระยะแรก หน่วยงานสามารถส่งชุดข้อมูลพร้อมคำอธิบายชุดข้อมูล (Metadata) ให้กับ EGA ผ่านทางศูนย์บริการลูกค้า ในระยะถัดไป หน่วยงานสามารถนำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่บน Data.go.th โดยจะต้องมีการลงทะเบียนเพื่อสมัครขอใช้บริการผ่านระบบยืนยันตัวบุคคลกลาง (OpenID Service)

ในส่วนของศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐ เมื่อหน่วยงานเจ้าของข้อมูลนำชุดข้อมูลขึ้นเผยแพร่บน Data.go.th ซึ่งเป็นพอร์ทัลกลางในการเผยแพร่ข้อมูลของภาครัฐ โดยชุดข้อมูลทั้งหมดจะต้องมีคำอธิบาย (Metadata) และจะต้องในรูปแบบที่กำหนดไว้ ในส่วนของผู้ใช้ข้อมูลถือได้ว่าเป็นผู้ที่มีส่วนร่วมในกระบวนการปรับปรุง คุณภาพของข้อมูลที่หน่วยงานได้เผยแพร่ผ่านช่องทางในการแสดงความคิดเห็นและ การร้องขอข้อมูลที่ต้องการได้ ซึ่งการเปิดเผยข้อมูลที่มีคุณภาพและตรงกับความต้องการของผู้บริโภคนั้น จะช่วยให้เกิดการสร้างนวัตกรรมและช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมถึงช่วยให้เกิดการสร้างงานใหม่ๆ อีกด้วย

ชมภาพเพิ่มเติมได้ที่ https://www.facebook.com/media/set/?set=a.855352411201068.1073741845.542226425847003&type=3