ครั้งที่ 16 การเรียนรู้ผ่านทางช่องทางออนไลน์ของภาครัฐ
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ DGA เปิดเวทีระดมสมองหัวข้อ “การเรียนรู้ผ่านทางช่องทางออนไลน์ของภาครัฐ” เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2568 ณ โรงแรมเดอะ เบอร์เคลีย์ ประตูน้ำ เพื่อเปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และภาคประชาสังคม โดยมีเป้าหมายร่วมกันในการยกระดับระบบ e-Learning ไทยให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านการเรียนรู้ดิจิทัลที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน โดยมี นายชรินทร์ ธีรฐิตยางกูร ผู้อำนวยการฝ่ายขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลดิจิทัล DGA เป็นประธานกล่าวเปิดงาน และได้รับเกียรติจาก Mr. Mike Tan และ Mr. Wesley Kok ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐบาลดิจิทัลจากสิงคโปร์ มาถอดบทเรียนการเรียนรู้ช่องทางออนไลน์ของภาครัฐให้ฟังว่า รัฐบาลสิงคโปร์ได้จัดทำแผนแม่บท ICT Masterplan ตั้งแต่ปี 1997 และยกระดับสู่ EdTech Plan 2030 ที่มุ่งใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขับเคลื่อนการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งแนะนำเส้นทางเรียน การทำงาน เพื่อช่วย reskill/upskill ได้ตรงกับตลาดแรงงาน โดยยกตัวอย่างแพลตฟอร์ม MySkillsFuture และ Skills Passport ที่สนับสนุนให้ประชาชนทุกช่วงวัยเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง สะดวก และตรวจสอบได้จริง สะท้อนว่าเทคโนโลยีคือกลไกสำคัญที่ยกระดับทักษะแรงงานและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
ด้านประเทศไทยมีหน่วยงานภาครัฐหลายแห่งที่ได้พัฒนาแพลตฟอร์มการเรียนรู้ออนไลน์ขึ้นเพื่อตอบสนองกลุ่มเป้าหมายที่แตกต่างกัน ได้แก่ OCSC Learning Space ของสำนักงาน ก.พ. ที่รวบรวมหลักสูตรภาคบังคับและทั่วไปสำหรับข้าราชการ และรองรับการใช้งานระดับองค์กร, แพลตฟอร์ม Thai MOOC ของกระทรวง อว. ในฐานะแพลตฟอร์มกลางแบบเปิดที่ยกระดับคุณภาพด้วยมาตรฐาน edX, แพลตฟอร์ม e-Workforce Ecosystem ของสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (สคช.) มีฟังก์ชันที่สนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิตและความต้องการที่หลากหลายของแต่ละกลุ่มเป้าหมาย, ระบบ Community Credit Bank ของ TPQI เพื่อเทียบโอนหน่วยกิตสู่มาตรฐานอาชีพ, One Platform ของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ในรูป Skill Mall รวมหลักสูตรจากรัฐและเอกชน, NDLP ของ สพฐ. สำหรับการจัดการสื่อการสอนและแผนพัฒนา Credit Bank สำหรับการสะสมเครดิตการเรียนรู้, แพลตฟอร์ม IPST Learning Space ของ สสวท. ศูนย์รวมสื่อการเรียนรู้วิชาวิทย์ คณิต และเทคโนโลยี และ Khuru Platform ของสถาบันคุรุพัฒนาเพื่อพัฒนาวิชาชีพครูและต่ออายุใบอนุญาต รวมถึงโครงข่ายศูนย์ดิจิทัลชุมชนของกระทรวงดิจิทัลฯ และโครงการ Digital อำเภอ ที่ดึงอาสาสมัครดิจิทัลช่วยกระจายองค์ความรู้สู่ชุมชน
สำหรับ DGA ได้เดินหน้าภารกิจสำคัญในการยกระดับศักยภาพบุคลากรภาครัฐและประชาชน ผ่านสถาบันพัฒนาบุคลากรภาครัฐด้านดิจิทัล (TDGA) ที่นำเสนอแพลตฟอร์มการเรียนรู้ผ่านช่องทางออนไลน์ หรือ TDGA e-Learning ซึ่งได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างกำลังคนดิจิทัล เพื่อลดข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ เปิดโอกาสให้ข้าราชการ เจ้าหน้าที่รัฐ และประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงองค์ความรู้และทักษะด้านดิจิทัลที่ทันสมัยได้ทุกที่ทุกเวลา โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
จากข้อมูลข้างต้น ที่ประชุมได้สะท้อนความคาดหวังและเสนอประเด็นเพื่อผลักดันให้เกิดการบูรณาการระบบการเรียนรู้ดิจิทัลของประเทศ ดังนี้
- แพลตฟอร์มการเรียนรู้ดิจิทัลสามารถทำหน้าที่เป็น “ศูนย์กลาง” ของกลุ่มเป้าหมายที่ชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นข้าราชการ บุคลากรทางการศึกษา นักเรียน นักศึกษา แรงงาน รวมถึงภาคเอกชน ทั้งนี้เพื่อหลีกเลี่ยงความซ้ำซ้อนของระบบที่มีอยู่หลากหลาย และลดความสับสนในการเข้าถึงบริการดิจิทัลของภาครัฐ
- ควรมีกรอบคุณภาพระดับสากล เช่น edX หรือแนวทางมหาวิทยาลัยชั้นนำ ควบคู่กลไก Credit Bank ที่สะสมหรือเทียบโอนหน่วยกิตได้จริง และใบรับรอง/ประกาศนียบัตรที่ตรวจสอบความถูกต้องได้ เพื่อให้ผลลัพธ์การเรียนรู้ใช้ยืนยันคุณสมบัติสำหรับสมัครงานหรือศึกษาต่อได้อย่างเป็นทางการ เพิ่มแรงจูงใจและความเชื่อมั่นผู้เรียนและนายจ้าง
- เสนอให้ขยายโครงสร้างพื้นฐานและเนื้อหาคุณภาพอย่างทั่วถึง ทั้งครู–นักเรียนทุกภูมิภาค แรงงานและประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางและพื้นที่ห่างไกล ควรเข้าถึงหลักสูตรที่มีคุณภาพโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายหรือมีสิทธิประโยชน์สนับสนุน พร้อมกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้านดิจิทัล เพื่อปิดช่องว่างทักษะ
- ให้ทุกแพลตฟอร์มมี Dashboard สำหรับผู้เรียน ฝ่ายทรัพยากรบุคคล และผู้กำกับดูแล ใช้ประเมินสมรรถนะ วางแผนพัฒนารายบุคคล–รายองค์กร และกำหนดทิศทางฝึกอบรมระยะยาว ทั้งยังควรออกแบบสถาปัตยกรรม IT ให้เข้าใจง่าย ขยายได้ และอัปเกรดได้โดยไม่กระทบระบบเดิม รองรับการเชื่อมโยงข้อมูลและบริการพื้นฐานร่วมกัน
- เสนอแนวทางเฉพาะ โดยให้นักเรียนควรเข้าถึงการเรียนรู้รูปแบบใหม่พร้อมสะสมหน่วยกิตใช้ต่อยอด ด้านประชาชนและแรงงานควร reskill/upskill ตามดีมานด์ตลาด โดยเน้นอาชีพเกิดใหม่จากเทคโนโลยี ด้านครูควรมีระบบสะสมผลงาน/กิจกรรมเพื่อใช้ต่ออายุใบอนุญาต และสำหรับบุคลากรภาครัฐควรยกระดับทั้งทักษะดิจิทัลและภาวะผู้นำ เพื่อพร้อมขับเคลื่อนบริการดิจิทัลของประเทศ
DGA เน้นย้ำว่า การพัฒนา e-Learning ของภาครัฐไม่ใช่เพียงการเพิ่มช่องทางการเรียนรู้ แต่คือการสร้าง “ระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัล” ที่ประชาชนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงได้อย่างเสมอภาค เชื่อมโยงกับตลาดแรงงานจริง และรองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งนี้ จะสรุปข้อเสนอจากเวทีระดมสมองฯ เพื่อนำไปปรับปรุงรายละเอียดบริการ “การเรียนรู้ผ่านทางช่องทางออนไลน์” เพื่อให้ประชาชนและบุคลากรภาครัฐเข้าถึงการเรียนรู้ที่ “สะดวก มั่นใจ และทั่วถึง” พร้อมยกระดับศักยภาพคนไทยให้พร้อมสำหรับเศรษฐกิจยุคใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยดิจิทัลและ AI อย่างแท้จริง