ดี-เด่น (Ask AI)

     ดี-เด่น (Ask AI) คือระบบค้นหาด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งเป็นบริการดิจิทัลที่พัฒนาขึ้นภายใต้ สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ สพร. ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติและรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 258 โดยมุ่งเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพและความโปร่งใสในการการบริหารงานภาครัฐ อันจะนำไปสู่การอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนและภาคธุรกิจในการเข้าถึงบริการของรัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งเป้าหมายดังกล่าวยังได้รับการบูรณาการไว้ในแผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 และแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยรัฐบาลได้ให้ความสำคัญ กับการยกระดับระบบราชการไทยไปสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล (Digital Government) เพื่อปรับปรุงการทำงานของภาครัฐให้มีความทันสมัย โดยมีแนวทางสำคัญในการส่งเสริมบทบาทการเป็นผู้สนับสนุน (Enable) การอำนวยความสะดวก (Facilitate) และการกำกับดูแล (Regulate) เพื่อให้การบริหารงานภาครัฐ การให้บริการประชาชนและภาคเอกชนมีความสะดวก รวดเร็ว โปร่งใส และมีคุณภาพสูงสุด

     เพื่อยกระดับความสามารถของการให้บริการภาครัฐและเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการข้อมูล ให้สอดคล้องกับความคาดหวังของประชาชน และแนวนโยบายของรัฐบาล สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ สพร. ได้เสนอโครงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) มาเป็นกลไกหลักในการสนับสนุนการให้บริการของภาครัฐ โดย AI จะทำหน้าที่ในการวิเคราะห์และประมวลผลข้อมูลจำนวนมากจากแหล่งข้อมูลภาครัฐ ตลอดจนตอบคำถามและโต้ตอบกับประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพในลักษณะที่เข้าใจง่าย เสมือนการสนทนากับเจ้าหน้าที่รัฐโดยตรง การพัฒนาในลักษณะนี้ไม่เพียงเพิ่มความสะดวกสบายให้กับผู้ใช้งาน แต่ยังช่วยให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง เชื่อถือได้ และได้รับการสนับสนุนจากแหล่งข้อมูลที่มาจากภาครัฐโดยตรง  

ลักษณะเชิงเทคนิค

     ดี-เด่น (Ask AI) เป็นการพัฒนา “Platform กลาง” เพื่อให้บริการค้นหาข้อมูลภาครัฐ โดยนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ มาช่วยวิเคราะห์และประมวลผลข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลสิทธิ สวัสดิการ และบริการดิจิทัลของรัฐ เสมือนเป็นผู้ช่วยในการสืบค้นข้อมูลภาครัฐ ที่มีความแม่นยำ เชื่อถือได้ และเข้าใจภาษามนุษย์เสมือนสนทนากับเจ้าหน้าที่

     ระบบมีการออกแบบให้รองรับการโต้ตอบด้วยภาษาไทยและภาษาอังกฤษ รวมถึงศัพท์สแลงและคำเฉพาะ สามารถจดจำบริบทการสนทนาต่อเนื่อง (Session) และให้คำตอบภายใต้ขอบเขตเนื้อหาของข้อมูลพร้อมระบุแหล่งที่มาของข้อมูล (Citation) เพื่อความโปร่งใส และยังระบบกรองและตรวจสอบเนื้อหา ป้องกันการตอบคำถามที่อ่อนไหว (การเมือง/ศาสนา) คำหยาบคาย และป้องกันการโจมตีผ่านคำสั่ง (Prompt Injection) เพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน อีกทั้งยังมีการแสดงคำชี้แจงที่ชัดเจนว่าการตอบคำถามเป็นคำตอบจากระบบอัตโนมัติ ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ที่เป็นบุคคล

     รูปแบบการให้บริการดี-เด่น (Ask AI) นั้นสามารถรองรับการให้บริการทั้งในรูปแบบ API (API as a Service) และให้บริการชุดคำสั่ง (Code Snippet) รูปแบบ HTML/JavaScript สำหรับนำไปติดตั้งบนช่องทางของหน่วยงาน ให้รองรับการตอบคำถามของหน่วยงาน โดยจัดเตรียมชุดข้อมูลให้แก่ทางสพร. จากนั้น สพร. จะดำเนินการนำเข้าและประมวลผลข้อมูล (Data Ingestion & Embedding) เข้าสู่ระบบฐานข้อมูลกลาง เพื่อให้ระบบสามารถนำข้อมูลไปใช้ตอบคำถามประชาชนได้ ซึ่งเป็นการช่วยลดภาระทางเทคนิคให้กับหน่วยงานเจ้าของข้อมูลมีระบบ Web Portal สำหรับนำเข้าข้อมูลเอกสาร (PDF, DOCX, CSV, XLSX, TXT และรูปแบบไฟล์อื่นๆ) เพื่อทำ RAG Knowledge ปรับแต่งค่าพารามิเตอร์การค้นหา (Fine-tune) และรองรับการปรับเปลี่ยน Large Language Model (LLM) ได้หลากหลายโมเดล

 ประโยชน์ที่จะได้รับ

• หน่วยงานภาครัฐ: เพิ่มช่องทางในการบริการผู้ประกอบการผ่านระบบดิจิทัล อันเป็นการอำนวยความสะดวกต่อประชาชน
• ประชาชนทั่วไป: ได้รับบริการจากหน่วยงานภาครัฐได้โดยสะดวก ทุกที่ ทุกเวลา ผ่านช่องทางดิจิทัล

ลักษณะเชิงสถาปัตยกรรม

     สถาปัตยกรรมการให้บริการดี-เด่น (Ask AI) ให้บริการผ่านช่องทางและรูปแบบต่างๆ สามารถสรุปได้ดังภาพข้างล่าง