ครั้งที่ 14 แพลตฟอร์มกลางสำหรับเชื่อมต่อข้อมูล (Data Interoperability Platform)
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ DGA จัดประชุมรับฟังความคิดเห็น (Focus Group) ในหัวข้อ “แพลตฟอร์มกลางสำหรับเชื่อมต่อข้อมูล (Data Interoperability Platform)” เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานเจ้าของข้อมูล ผู้ใช้ข้อมูล และผู้เชี่ยวชาญ สรุปเป็นแนวทางพัฒนาแพลตฟอร์มกลางให้สามารถรองรับบริการสำคัญของประเทศ โดยมี นายชรินทร์ ธีรฐิตยางกูร ผู้อำนวยการฝ่ายขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลดิจิทัล DGA เป็นประธานกล่าวเปิดงาน โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน นักวิชาการ และภาคประชาชนเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อร่วมกันวางรากฐานสู่ระบบการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ไร้รอยต่อ โปร่งใส และตอบโจทย์ประชาชนอย่างแท้จริง
ภายในงานได้รับเกียรติจาก คุณ Siim Sikkut อดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านดิจิทัลของประเทศเอสโตเนีย แชร์บทเรียนสากลจากต่างประเทศ ดังนี้
– แพลตฟอร์ม “X-Tee”ของประเทศเอสโตเนีย เป็นรูปแบบ “Software Ecosystem” ที่ไม่มี
ถังข้อมูลกลางทำให้มีความปลอดภัยสูงจากการโจมตีทางไซเบอร์ สามารถทำได้ทั้งในระดับการแลกเปลี่ยนข้อมูลภายในองค์กร การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างองค์กรต่างๆ ในประเทศ และการแลกเปลี่ยนข้อมูลข้ามพรหมแดน ซึ่งปัจจุบันมีหน่วยงานเข้าร่วมกว่า 900 แห่ง และถูกใช้งานจริง กว่า 52,000 องค์กร
– แพลตฟอร์ม “APEX” ของประเทศสิงคโปร์ เป็นรูปแบบ “API Gateway” ที่ช่วยให้หน่วยงานรัฐ 45 แห่ง สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่าน API มากกว่า 4,000 เส้น โดยผู้ใช้งานข้อมูลสามารถ ค้นหา เลือก และเชื่อมต่อ API เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานรัฐได้ด้วยตัวเอง ผ่าน “Self-Service Portal” ทำให้เกิดเป็นธุรกรรมข้อมูลกว่า 100 ล้านครั้งต่อเดือน
ซึ่งปัจจัยแห่งความสำเร็จของทั้งสองประเทศคือ การมีหน่วยงานกลางกำกับดูแล, การออกกฎหมายและมาตรฐานที่ชัดเจน และการสนับสนุนด้านงบประมาณและเทคนิค
คุณพิพัฒน์ ประภาพรรณพงศ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมข้อมูล ได้นำเสนอสถานะการพัฒนาแพลตฟอร์มเชื่อมโยงข้อมูลของประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันมี 2 รูปแบบหลัก ได้แก่
– ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เช่น ระบบ Linkage Center ของกระทรวงมหาดไทย ระบบ Data Exchange Center ของกระทรวงยุติธรรม และระบบ National Single Window ของ
กรมศุลกากร
– แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนข้อมูลภาครัฐ (GDX) เป็นแพลตฟอร์มกลางในการแลกเปลี่ยนข้อมูลดิจิทัลและทะเบียนดิจิทัลระหว่างหน่วยงานของรัฐที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้การแลกเปลี่ยนข้อมูลเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ให้บริการทั้งแบบ Web UI และ API ในปี 2567 มีหน่วยงานใช้งาน 194 หน่วยงาน และมีปริมาณการใช้งานกว่า 170 ล้านครั้ง ซึ่งจุดแข็งของ GDX คือ มาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลภาครัฐ (TGIX)
ที่เน้นความปลอดภัย ความต่อเนื่อง และการขยายผลได้
จากเวทีระดมสมอง ได้มีเสียงสะท้อนจากหน่วยงานต่างๆ ว่าประเทศไทยยังต้องเร่งแก้ปัญหาสำคัญ ได้แก่ ขาดมาตรฐานข้อมูลกลางที่ชัดเจน ทำให้ต้องแปลงข้อมูลซ้ำซ้อน, ระบบไซโลระหว่างหน่วยงานยังเป็นอุปสรรคต่อการเชื่อมต่อ, กฎหมายและระเบียบหลายฉบับยังไม่ทันสมัย และการทำ Data Governance ยังไม่เป็นรูปธรรม ซึ่งผู้เชี่ยวชาญเสนอให้
- ผลักดันให้กำนหนด Master Data ที่สำคัญไว้ที่ Government Data Catalog
- ส่งเสริมการใช้ มาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลภาครัฐ และระบุมาตรฐานเฉพาะด้านเพิ่มเติมที่จำเป็น
- เชื่อมโยง แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนข้อมูลหลักของประเทศ เพื่อลดการทำงานซ้ำซ้อน พร้อมเดินหน้าส่งเสริม Open Data และใช้ Big Data/AI Services สนับสนุนนโยบายและบริการประชาชน
ทั้งนี้ DGA จะนำความคิดเห็นและข้อเสนอแนะทั้งหมดไปประกอบการจัดทำ (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2568-2570 (ฉบับปรับปรุง) เพื่อให้ประชาชน ภาคธุรกิจ และชาวต่างชาติ ได้รับบริการที่ทันสมัย โปร่งใส และไร้รอยต่ออย่างแท้จริง