DGA เปิดร่างแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล รวมพลังเครือข่ายรัฐ-เอกชนปักหมุดทิศทางรัฐบาลดิจิทัล มุ่งสู่บริการภาครัฐ “สะดวก มั่นใจ บริการภาครัฐไทย สำหรับทุกคน”
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือ DGA ได้จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็น (Public Hearing) ต่อ (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2568–2570 (ฉบับปรับปรุง) โดยมี นางไอรดา เหลืองวิไล รองผู้อำนวยการ รักษาการแทนผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ให้เกียรติเป็นประธานกล่าวเปิดงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2569 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้เข้าร่วมรับฟังและแลกเปลี่ยนความเห็นจากทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาชน และชาวต่างชาติ รวมกว่า 500 คน ในสถานที่จัดงาน และมีผู้รับชมผ่านช่องทางออนไลน์อีกกว่า 700 คน
นางไอรดา เหลืองวิไล กล่าวเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปรับเปลี่ยนแนวคิดภาครัฐให้ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง โดยชี้ว่าการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลไม่ใช่เพียงการนำเทคโนโลยีมาใช้ แต่เป็นการปรับรูปแบบบริการให้ตอบสนองความต้องการในยุคดิจิทัลได้อย่างรวดเร็ว โปร่งใส และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดย DGA อยู่ระหว่างการจัดทำ (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2568–2570 (ฉบับปรับปรุง) เพื่อกำหนดกรอบทิศทางและแนวทางการขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัลของประเทศในระยะต่อไป ให้สอดคล้องกับบริบทการพัฒนาของประเทศไทย และก้าวทันต่อมาตรฐานสากลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งหัวใจสำคัญของการประชุมครั้งนี้คือการฟังเสียงของทุกภาคส่วน เพราะความเห็นจากทุกคนเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่จะทำให้ร่างแผนฯ ฉบับนี้สมบูรณ์แบบและนำไปปฏิบัติได้จริง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของคนไทยทุกคน
ด้าน นายชรินทร์ ธีรฐิตยางกูร ผู้อำนวยการฝ่ายขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาลดิจิทัล DGA ร่วมนำเสนอกรอบยุทธศาสตร์ภายใต้วิสัยทัศน์ “สะดวก มั่นใจ บริการภาครัฐไทย สำหรับทุกคน” ซึ่งมุ่งเน้น 6 ยุทธศาสตร์หลัก ซึ่งครอบคลุมทั้งมิติ การยกระดับประสบการณ์การใช้บริการดิจิทัลและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของผู้ใช้ การพัฒนาโครงสร้างและบริการพื้นฐานทางเทคโนโลยี การผลักดันการดำเนินงานภาครัฐให้ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ การสร้างกลไกกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพ การสร้างความเชื่อมั่นและความปลอดภัยในการใช้บริการดิจิทัล และการพัฒนาศักยภาพด้านดิจิทัลของเจ้าหน้าที่รัฐและประชาชนเพื่อให้สามารถใช้งานระบบดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ทั้งนี้ ภายในงานได้จัดเสวนาตามยุทธศาสตร์ต่างๆ โดยได้รับเกียรติจากหน่วยงานพันธมิตรเข้าร่วมเป็นวิทยากรบรรยาย เริ่มด้วยหัวข้อ “การยกระดับบริการดิจิทัลและการมีส่วนร่วม (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 1)”
โดยมีวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ คุณอิทธิพล ช่างกลึงดี ผู้ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรี สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี คุณดารารัตน์ โฆษิตพิพัฒน์ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนรัฐบาลดิจิทัล รักษาการที่ปรึกษาการพัฒนาระบบราชการ ก.พ.ร. คุณเพชร เครือพานิช ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาบริการภาครัฐ DGA และ ดร.อุรัชฎา เกตุพรหม ผู้อำนวยการฝ่ายมาตรฐานดิจิทัลภาครัฐ DGA โดยได้ร่วมกันหารือในประเด็นสำคัญเกี่ยวกับการยกระดับบริการดิจิทัลภาครัฐ โดยมุ่งพัฒนา Single Portal ตามแนวคิด Life Journey พร้อมสนับสนุนงบประมาณจำนวน 705 ล้านบาท เพื่อส่งเสริมให้หน่วยงานพัฒนาบริการและเชื่อมต่อเข้าสู่แพลตฟอร์มกลางกว่า 3,843 งานบริการ นอกจากนี้ยังมีแนวทางปรับการประเมินผลจากการวัดเชิงปริมาณไปสู่การวัดผลจากการใช้งานจริง โดยเน้นการให้บริการแบบครบวงจร พร้อมตั้งเป้าความพึงพอใจ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 85 เพื่อผลักดันอันดับดัชนีรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (EGDI) ให้ ดีกว่าอันดับ 40 ของโลก ในด้านการลดภาระประชาชน มีการกำหนดมาตรฐานกลางและหลักการ Once Only ผ่านระบบ GDX ภายใต้หลักการ Privacy และ Security by Design เพื่อลดภาระประชาชนและสร้างความเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงาน ขณะเดียวกันได้พัฒนาศูนย์บริการประชาชน 1111 และมีแนวทางการบูรณาการ Big Data โดยพัฒนาระบบฐานข้อมูลกลาง เพื่อสนับสนุนการติดตามสถานะ (Tracking) ทั้งนี้ เพื่อคลายความกังวลในประเด็นการตรวจสอบเอกสารดิจิทัล สำนักงาน ก.พ.ร. ได้จัดทำ MOU ร่วมกับสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เพื่อรองรับกระบวนการตรวจสอบผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ควบคู่ไปกับข้อเสนอจากผู้เข้าร่วมที่ให้จัดตั้งระบบสนับสนุนทั้ง Help Desk ทีม Mentor และทีมกฎหมายเพื่อทลายข้อจำกัดด้านระเบียบเดิม รวมถึงการเร่งเพิ่มเสถียรภาพให้กับระบบยืนยันตัวตนเพื่อแก้ปัญหาการขัดข้องและสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ใช้บริการในระยะยาว
สำหรับเสวนา “การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการเทคโนโลยีดิจิทัลภาครัฐอย่างเป็นระบบ (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 2)” และ “การเชื่อมโยงและการใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาครัฐเพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบาย (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 3)” มีวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ดร.อุรัชฎา เกตุพรหม ผู้อำนวยการฝ่ายมาตรฐานดิจิทัลภาครัฐ DGA ดร.ณัฏฐ์ฉัตร จันทร์แสงศรี ผู้อำนวยการฝ่ายนวัตกรรมและพัฒนาผลิตภัณฑ์ DGA และ คุณสุพัชรินทร์ กิ่งแก้ว ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางภาครัฐ DGA ร่วมนำเสนอถึงแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและบริการดิจิทัลพื้นฐานภาครัฐ โดยมุ่งเน้นการออกแบบระบบในลักษณะเป็นชั้น (Layer) เพื่อสร้างความเป็นระบบและลดความซ้ำซ้อนในการดำเนินงาน ประกอบด้วยชั้นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ได้แก่ ระบบคลาวด์และเครือข่ายภาครัฐ (DG-Link) และชั้นบริการดิจิทัลพื้นฐาน (Common Services) จำนวน 13 ประเภท อาทิ ระบบยืนยันตัวตนดิจิทัล (Digital ID) ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-Signature) และเทคโนโลยีบล็อกเชน เพื่อสนับสนุนให้หน่วยงานสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการให้บริการแบบครบวงจรได้ทันที ซึ่งจะช่วยประหยัดทั้งเวลาและงบประมาณในภาพรวม
นอกจากนี้ยังมีการกำหนดกลไกกำกับดูแลและมาตรฐานที่เข้มงวด ประกอบด้วยการพิสูจน์ตัวตนตามระดับความเสี่ยง การนำหลักการ Once Only มาใช้ผ่านระบบ GDX เพื่อลดภาระการกรอกข้อมูลซ้ำซ้อน ตลอดจนการวางรากฐานธรรมาภิบาลข้อมูลด้วยการจัดระดับชั้นความลับ 5 ระดับ และเกณฑ์ประเมินคุณภาพข้อมูล 5 มิติ เพื่อให้การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานมีความถูกต้อง มั่นคงปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูงสุด ในด้านการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลภาครัฐ มุ่งเน้นการสร้างระบบนิเวศข้อมูล (Data Ecosystem) ที่แข็งแกร่งผ่านแพลตฟอร์มหลัก ได้แก่ ศูนย์แลกเปลี่ยนข้อมูลกลาง (GDX) สำหรับเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงาน แพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ (D2) เพื่อสนับสนุนนโยบายโดยไม่ระบุตัวตน และศูนย์ข้อมูลเปิดภาครัฐที่มีข้อมูลกว่า 30,000 ชุด เพื่อการใช้ประโยชน์ในวงกว้าง ควบคู่ไปกับการขับเคลื่อนเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI Government) ที่มีบทบาทเป็นเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้แก่บุคลากรมากกว่าการทดแทนกำลังคน โดย 51% ของหน่วยงานรัฐ ที่นำ AI มาใช้ในปัจจุบัน มุ่งเน้นไปที่ บริการที่ต้องติดต่อกับประชาชนโดยตรงซึ่งภายใต้แผน DGA AI Roadmap 2026–2028 ได้กำหนดองค์ประกอบสำคัญทั้งการพัฒนารากฐานข้อมูล ธรรมาภิบาล AI โครงสร้างพื้นฐานประมวลผล และการทดสอบใน Sandbox เพื่อรองรับบริการอัจฉริยะอย่าง AI Agent, Proactive Chatbot และระบบตรวจสอบเอกสาร (Data Verify)
ทั้งนี้ได้มีการชี้แจงถึงการพัฒนา AI Platform ที่เตรียมเปิดให้เชื่อมต่อ API ภายในเดือนมิถุนายน และเริ่มระบบ Data Verify ในไตรมาส 3–4 ของปีงบประมาณ โดยเน้นย้ำว่าการดำเนินงานเป็นการสร้างความร่วมมือกับผู้ให้บริการทั้งในและต่างประเทศเพื่อความคุ้มค่า ควบคู่กับการรักษาความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยของข้อมูลผ่านบริการกลาง (Common Services) ที่ช่วยลดความซ้ำซ้อนในการลงทุนของแต่ละหน่วยงาน
ต่อเนื่องด้วยการเสวนาหัวข้อ “การเสริมสร้างกลไกกำกับดูแลและธรรมาภิบาลดิจิทัล (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 4)” ได้รับเกียรติจาก Mr. Siim Sikkut ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐบาลดิจิทัลจากประเทศเอสโตเนีย และ คุณวีรุทัย ขำหาญ ที่ปรึกษา DGA ร่วมนำเสนอแนวทางการยกระดับกลไกเชิงระบบ (System-level Governance) โดยการบรรยายมุ่งเน้นการผลักดันแผนไปสู่การปฏิบัติจริงผ่านการปรับบทบาทของคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลให้มีอำนาจกำกับดูแลและสั่งการอย่างเป็นรูปธรรมพร้อมให้มีการพัฒนากลไกงบประมาณผ่านระบบ Digital Government Investment Portfolio ที่ช่วยให้เห็นภาพรวมโครงการดิจิทัลภาครัฐในระดับประเทศได้แบบใกล้เคียงเวลาจริง เพื่อลดความซ้ำซ้อนและติดตามประสิทธิผลของโครงการอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนมีการกำหนดหลักเกณฑ์กลางสำหรับการกลั่นกรองงบประมาณโครงการด้านดิจิทัล
ในด้านการปรับปรุงกฎหมาย มีการยึดหลักการ Digital by Default เพื่อกำหนดให้กระบวนงานภาครัฐอยู่ในรูปแบบดิจิทัลตั้งแต่เริ่มต้น โดยครอบคลุมการทบทวนกฎหมายใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ (1) การขับเคลื่อนแผน (2) กระบวนการทำงานและเอกสาร (3) ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) และ (4) กฎหมายเพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อให้เอื้อต่อการเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัลอย่างยั่งยืน
ด้านการเสวนาหัวข้อ “การสร้างความเชื่อมั่น ความมั่นคงปลอดภัย และการคุ้มครองข้อมูลในระบบบริการดิจิทัลภาครัฐ (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 5)” มีวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ พันตำรวจเอก ณัทกฤช พรหมจันทร์ รองเลขาธิการ (ด้านส่งเสริมและกำกับดูแล) สคส. พลอากาศตรี จเด็ด คูหะก้องกิจ ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ สกมช. และ คุณปณิธาน เขินอำนวย ผู้อำนวยการฝ่ายความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ DGA ได้ชูแนวคิดการสร้างความเชื่อมั่นในบริการดิจิทัลภาครัฐมุ่งเน้นความร่วมมือระหว่าง สกมช., สคส. และ DGA ภายใต้แนวคิด “3 Ones” ได้แก่ One Standard การใช้มาตรฐานเดียวกันในการประเมินความพร้อมเพื่อลดความซ้ำซ้อนในการรายงานข้อมูล One Process การออกแบบและพัฒนาระบบโดยยึดหลัก Privacy/Security by Design ตั้งแต่ต้น และ One Response การประสานงานและแจ้งเตือนเมื่อเกิดเหตุได้ทันทีในช่องทางเดียว
โดยปัจจุบันความพร้อมด้านไซเบอร์ของหน่วยงานรัฐเฉลี่ยอยู่ที่ 6–8 คะแนน เต็ม 10 แต่ยังมีความแตกต่างด้านศักยภาพระหว่างหน่วยงานขนาดใหญ่และระดับท้องถิ่น สกมช. จึงกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ 80 ข้อ ที่แบ่งเกณฑ์ตามขนาดหน่วยงานเพื่อไม่ให้เป็นภาระเกินควร ขณะเดียวกันได้มีการจัดเตรียมเครื่องมือสนับสนุน เช่น แพลตฟอร์ม GPPC สำหรับ PDPA ระบบ MISP สำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคามไซเบอร์ในระดับชาติ และบริการ VA Pen Test เพื่อค้นหาจุดอ่อนก่อนเกิดเหตุ
นอกจากนี้ เพื่อรับมือกับความกังวลเรื่องข้อมูลรั่วไหล วิทยากรได้เสนอให้แต่งตั้งเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) และดำเนินมาตรการเฝ้าระวังทั้งทางตรงผ่านเทคโนโลยี Data Loss Prevention (DLP) หรือการติดตามข้อมูลบน Dark Web และทางอ้อมผ่านการสนับสนุนจาก สกมช. ตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงจัดทำบันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลข้อมูล (RoPA) เพื่อช่วยระบุจุดรั่วไหลได้อย่างรวดเร็ว โดยวิทยากรได้เน้นย้ำว่าสิ่งสำคัญที่สุดคือการเตรียมกระบวนการตอบโต้เหตุการณ์ (Incident Response) ที่เหมาะสม เพื่อให้สามารถแก้ไขสถานการณ์ได้ทันท่วงทีและแสดงให้เห็นถึงความรอบคอบในการดำเนินงานของหน่วยงาน
สำหรับการเสวนาหัวข้อ “การพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้านดิจิทัล (ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 6)” มีวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ ได้แก่ ดร.พรพรรณ ตันนุกิจ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ สดช. คุณวรรณี สุทธิโรจน์อำไพ ผู้จัดการส่วนวิชาการและเครือข่ายความร่วมมือ สถาบัน TDGA คุณศิษฏ์ รัตนาคม ผู้จัดการส่วนระบบและเครื่องมือบริหารจัดการการเรียนรู้ สถาบัน TDGA และ คุณปาณพร สมบัติเปี่ยม นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการพิเศษ ศูนย์ขับเคลื่อนแนวทางพัฒนาบุคลากรภาครัฐ สำนักงาน ก.พ. ซึ่งในการเสวนามีการนำเสนอการดำเนินงานด้านการพัฒนาทักษะบุคลากรภาครัฐอย่างเป็นระบบผ่านกรอบแนวทางในการพัฒนาทักษะดิจิทัลของบุคลากรภาครัฐแบบครบวงจรตามโมเดล CENT (Curriculum, Ecosystem, Network, Training) ที่เชื่อมโยงการประเมินช่องว่างทางทักษะ (Skill Gap) เข้ากับการจับคู่หลักสูตรที่เหมาะสม โดยมีระบบการเรียนรู้ดิจิทัล DGLP 2.0 เป็นเครื่องมือหลักในการแนะนำหลักสูตรให้แก่ผู้เรียนโดยอัตโนมัติ อีกทั้งยังให้ความสำคัญกับการสร้างแรงจูงใจในลักษณะ
เชิงส่งเสริมโดยคำนึงถึงบริบทและภารกิจที่แตกต่างกันของแต่ละหน่วยงาน แต่แม้จะมีการพัฒนาทักษะอย่างต่อเนื่องก็ยังคงพบข้อจำกัดด้านทรัพยากรพื้นฐานซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการนำทักษะไปปฏิบัติงานจริง นอกจากนี้ แผนดังกล่าวยังครอบคลุมถึงการยกระดับทักษะดิจิทัลของประชาชนผ่านเครือข่ายศูนย์ดิจิทัลชุมชนและโครงการอาสาสมัครดิจิทัล (Digital Volunteers) เพื่อสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการภาครัฐได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
ในช่วงท้ายการประชุม คุณสุทินา ตันติวุฒิจรรยา ที่ปรึกษา DGA ได้นำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลเชิงพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งควรดำเนินการในลักษณะผสมผสานระหว่างแนวทางจากส่วนกลาง และการมีส่วนร่วมของหน่วยงานในระดับพื้นที่ โดยส่วนกลางทำหน้าที่กำหนดกรอบทิศทางในภาพรวม และพัฒนาบริการดิจิทัลกลางที่หน่วยงานภาครัฐสามารถใช้ร่วมกัน เพื่อให้หน่วยงานระดับภูมิภาคและท้องถิ่นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม และควรมีกลไกในการรับฟังความคิดเห็นและเปิดโอกาสให้หน่วยงานในระดับพื้นที่มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
ทั้งนี้ นายชรินทร์ ธีรฐิตยางกูร ได้เน้นย้ำถึงปัจจัยสู่ความสำเร็จที่ต้องอาศัยการกำกับติดตามที่เข้มข้นและการบูรณาการงบประมาณอย่างเป็นระบบ โดยจะนำข้อคิดเห็นทั้งหมดที่ได้จากการประชุมรับฟังความคิดเห็นครั้งนี้นำไปกลั่นกรองเพื่อปรับปรุง (ร่าง) แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลฯ ให้เป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ยุคดิจิทัลอย่างยั่งยืน เพื่อให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงบริการภาครัฐได้อย่าง สะดวก มั่นใจ และเท่าเทียม อย่างแท้จริง
ดาวน์โหลดเอกสารประกอบการประชุมได้ที่ 
https://dg.th/4i3zc2ps5f