บริการสนับสนุนการยกระดับรัฐบาลดิจิทัลที่เริ่มจากแนวคิด Paperless Government สู่การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ
บริการสนับสนุนการยกระดับรัฐบาลดิจิทัลที่เริ่มจากแนวคิด Paperless Government สู่การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ
หนึ่งในตัวชี้วัดความสำเร็จของการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล คือ การปฏิบัติราชการแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ลดการใช้กระดาษ ลดการขอสำเนาเอกสารจากประชาชน ที่ผ่านมา DGA ในฐานะหน่วยงานกลางที่มีหน้าที่ขับเคลื่อนการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศโดยเฉพาะ ได้มีการพัฒนาระบบกลางเพื่อสนับสนุนให้หน่วยงานภาครัฐสามารถเปลี่ยนกระบวนการทำงาน เปลี่ยนวิธีการให้บริการประชาชน และการติดต่อสื่อสารในรูปแบบต่างๆ ผ่านระบบกลางที่หน่วยงานภาครัฐสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างสะดวก รวดเร็ว ลดความซ้ำซ้อนการใช้งบประมาณและระยะเวลาในการพัฒนาระบบ
ความท้าทายหนึ่งของการพัฒนาให้เกิดรัฐบาลดิจิทัล คือ การทำให้การรับส่งหนังสือราชการระหว่างหน่วยงานภาครัฐ การปรับเปลี่ยนเอกสารกระดาษ หรือใบอนุญาตต่างๆ ให้เป็นเอกสารดิจิทัล ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่การสแกนเอกสารกระดาษเป็นไฟล์ PDF แต่ต้องครอบคลุมถึงกระบวนการในการสร้างเอกสารดิจิทัล และการลงลายมือชื่อดิจิทัล (Digital Signature)ที่มีความน่าเชื่อถือ รวมถึงการจัดเก็บเอกสารดิจิทัลอย่างเป็นระบบที่ตรวจสอบและสอบทานภายหลังได้
ตลอดจนการอำนวยความสะดวก และเพิ่มความรวดเร็วในการบริการประชาชน ที่สอดคล้องกับพระราชบัญญัติว่าด้วยการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 พระราชบัญญัติว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2565 และนโยบายของทุกรัฐบาลที่ผ่านมาซึ่ง DGA และหน่วยงานภาครัฐได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องและปัจจุบันมีความก้าวหน้าเพิ่มมากขึ้นอย่างชัดเจน โดยมีระบบสำคัญที่ให้บริการโดย DGA เพื่อสนับสนุนแนวคิด Paperless Government อาทิ
1. ระบบการสื่อสารแบบรวมศูนย์ (workD Platform) เป็นระบบกลางสำหรับการประชุมแบบ e-meeting และการติดต่อสื่อสารผ่านระบบ e-Mail กลางที่รองรับการใช้งานได้ 250,000 คน (ตามงบประมาณที่ได้รับ) ซึ่งมีผู้ใช้งานแล้ว 154,667 บัญชี
2. ระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ (E-Saraban) เป็นระบบกลางสำหรับหน่วยงานภาครัฐใช้ในการรับส่ง หนังสือราชการ และจัดเก็บเอกสารตามระเบียบทางราชการ ที่มีผู้ใช้งานที่เกี่ยวข้องในกระบวนการรับส่งหนังสือราชการจำนวน 38,094 บัญชีจาก 276 หน่วยงาน
3. ระบบ Digital Transcript เป็นระบบกลางที่ให้บริการสถาบันการศึกษาต่างๆ ในการออกเอกสารหลักฐานทางการศึกษาแก่นักศึกษาในรูปแบบดิจิทัลที่มีความน่าเชื่อถือด้วยเทคโนโลยี Digital Signature โดยเริ่มให้บริการแก่มหาวิทยาลัยต่างๆ แล้ว 121 แห่งในการออก Digital Transcript และพร้อมที่จะขยายสู่สถาบันการศึกษาในระดับอื่นๆ ต่อไป
4. ระบบท้องถิ่นดิจิทัล (Digital Local Government) เป็นระบบบริการพื้นฐานที่หน่วยงานท้องถิ่นทั่วประเทศสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้เพื่อการขับเคลื่อนหน่วยงานระดับท้องถิ่นสู่ท้องถิ่นดิจิทัล ซึ่งประกอบด้วยบริการแบบ One Stop Service (OSS) มีหน่วยงานท้องถิ่นใช้งานแล้วจำนวน 119 หน่วยงาน ระบบขอใบรับรองบริการต่างๆ ของท้องถิ่น จำนวน 60 หน่วยงาน ระบบขออนุญาตก่อสร้าง จำนวน 61 หน่วยงาน และระบบ e-Saraban สำหรับท้องถิ่น จำนวน 121 หน่วยงาน และพร้อมที่จะขยายการให้บริการสู่หน่วยงานระดับท้องถิ่นทั่วประเทศ
5. บริการ ‘กระเป๋าเอกสาร’ หรือ Document Wallet บนแอปฯ “ทางรัฐ” เป็นบริการกลางสำหรับจัดเก็บเอกสารดิจิทัลของประชาชนที่หน่วยงานภาครัฐราชการออกให้ประชาชน เอกสารดิจิทัลที่มีการเชื่อมจากหน่วยงานผู้เอกสารเข้าสู่กระเป๋าเอกสารบนแอป “ทางรัฐ” แล้ว ได้แก่ ใบขับขี่ดิจิทัล (เฉพาะบัตรรุ่นใหม่ที่มี QR Code ด้านหลังบัตร) จากกรมการขนส่งทางบก และกำลังอยู่ระหว่างการร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ ในการเชื่อมโยงเอกสารดิจิทัลอื่นๆ ของประชาชนเข้าสู่กระเป๋าเอกสาร เพื่อให้ต่อไปประชาชนไม่ต้องพกบัตร ไม่ต้องยื่นสำเนาเอกสารเมื่อต้องติดต่อราชการอีกต่อไป และจะดียิ่งขึ้นหากหน่วยงานภาครัฐผู้ให้บริการประชาชนสามารถเชื่อมเอกสารหลักฐานต่างๆ จากหน่วยงานผู้ออกเอกสารผ่านศูนย์แลกเปลี่ยนข้อมูลกลาง (ระบบ GDX) ที่พัฒนาโดย DGA โดยไม่ต้องมีการร้องขอเอกสารหลักฐานจากประชาชนผู้รับบริการอีกต่อไป
บริการเหล่านี้ เป็นเพียงระบบส่วนหนึ่งที่ดำเนินการโดย DGA ภายใต้ความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐที่เริ่มจากแนวคิด Paperless Government โดยการใช้ e-Document ในระบบราชการซึ่ง ยังไม่รวมถึงระบบอื่นๆ ที่หน่วยงานภาครัฐดำเนินการเองภายใต้บทบาทภารกิจของหน่วยงาน
การพัฒนารัฐบาลดิจิทัลจากนี้ไป จะไม่ได้เป็นเพียงแค่ “ลดเอกสารกระดาษ” แต่ต้องเปลี่ยนกระบวนการทำงานทั้งหมดให้เป็นดิจิทัล ซึ่งต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจ และความร่วมมือจากทุกหน่วยงาน ภายใต้การสนับสนุนเชิงนโยบายจากรัฐบาลอย่างเข้าใจ จริงจัง และตรงจุด เพื่อให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลที่ “บริการภาครัฐสะดวก โปร่งใส ทันสมัย ตอบโจทย์ประชาชน”